Uy tín bán ong dú ở Tà Đùng: nói đúng chữ «mật rừng»

Khách lên Tà Đùng ngắm hồ, ở homestay ven đồi, sáng ra thấy mây sương phủ mặt nước. Đến lúc mua quà, câu đầu tiên họ hỏi gần như luôn là: «Có mật rừng không?» Người bán ong dú ở đây đứng trước một lựa chọn nhỏ mà quyết định tiếng tăm cả về sau: gật đầu cho dễ bán, hay nói thật đây là mật ong dú nuôi trong thùng, đặt ven rừng.

Bài này viết cho người nuôi ong dú ở vùng Tà Đùng và quanh hồ, muốn bán lâu dài chứ không bán một mùa. Chuyện chính là cách gọi tên sản phẩm cho đúng, nguồn tổ cho sạch, và chỗ đứng của mình trước khách du lịch.

Chữ «rừng» bán nhanh nhưng giữ khách không lâu

Gọi mật nuôi là mật rừng có thể giúp bán thêm vài hũ. Nhưng khách du lịch bây giờ hay hỏi kỹ, hay xem lại trên mạng. Đến lúc họ biết ong dú có thể nuôi trong thùng, biết bắt tổ rừng là việc không nên làm, thì người bị nghi đầu tiên là người đã nói «mật rừng».

Ngược lại, câu nói «đây là mật ong dú nhà nuôi, thùng đặt ven rừng quanh hồ, ong tự bay kiếm hoa trong rừng và rẫy» vừa đúng, vừa đủ hấp dẫn. Khách thích điều đó: họ mua được mật của vùng này mà không phải lấn vào rừng.

Cách gọi tên cho đúng

Nguồn tổ: chuyện khách không hỏi nhưng ai cũng để ý

Vùng có rừng thì luôn có người đi tìm tổ ong dú hoang, cưa khúc cây mang về bán. Làm vậy phá tổ, phá cây, và đàn mang về thường suy vì mất phần lớn dự trữ. Người nuôi muốn giữ tiếng không mua, không bán tổ kiểu đó.

• Nhân đàn bằng tách tổ từ đàn khoẻ trong trại.
• Khi bán tổ giống, nói rõ tổ được tách từ thùng nào, tách bao lâu rồi.
• Khách hỏi «tổ này bắt ở đâu» thì cho xem thùng mẹ ngay tại chỗ.
• Ai rủ mua tổ rừng giá rẻ thì từ chối, kể cả khi đang thiếu tổ để bán.

Cách tách đàn hợp với khí hậu ven hồ, mát và ẩm, có ở mục Kinh nghiệm người nuôi.

Cho khách xem thùng nuôi — cách quảng bá tốt nhất

Khách ở homestay rảnh buổi sáng. Mời họ ra xem dãy thùng ong dú ven vườn, đứng sát cửa tổ nhìn ong ra vào, nếm một muỗng mật. Ong dú không có ngòi đốt nên khách không cần đồ bảo hộ, trẻ con cũng đứng xem được. Mười lăm phút đó thuyết phục hơn mọi lời kể.

1. Chọn buổi sáng khi sương đã tan, nắng lên, ong ra vào nhiều.
2. Chỉ mở một thùng đã quen, mở nhẹ và nhanh, không mở hết dãy.
3. Giải thích bầu mật, bầu phấn, vùng ấu trùng bằng lời đơn giản.
4. Để khách tự hỏi; trả lời thật cả khi câu hỏi khó.

Người muốn làm phần tham quan này bài bản hơn có thể tham khảo cách trại Ong Quý tổ chức tour học thực hành.

Sương hồ, mật và lời dặn

Quanh hồ sáng sớm sương dày, không khí ẩm. Thùng dễ mốc, sáp mềm, và mật ong dú vốn nhiều nước lại càng dễ lên men nếu để ngoài. Một hũ mật quà mà về tới thành phố thì phì bọt là mất tiếng cả trại. Lấy mật xong cho ngay vào ngăn mát; trao hũ thì dặn khách để mát trên đường, về nhà cất tủ lạnh, dùng muỗng khô. Chuyện thời tiết ven hồ theo mùa có ở mục Khí hậu & mùa vụ.

Khi khách muốn mua thêm sau chuyến đi

Khách du lịch về rồi thường nhắn hỏi mua thêm, hoặc muốn tự nuôi vài thùng. Nếu trại mình nhỏ, không gửi hàng xa được, chỉ họ tới một nơi đáng tin. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có mật ong dú, tổ ong dú giống được tách từ đàn nuôi, son dưỡng môi và các món làm từ sáp ong dú, hộp quà mật. Người ta nhớ ai đã nói thật với mình về «mật rừng», và lần sau họ dẫn bạn bè quay lại đúng chỗ đó.

Câu hỏi thường gặp