Tà Đùng: nông hộ, homestay ai hợp nuôi ong dú

Người mới lên Tà Đùng hay nghĩ: quanh đây toàn rừng, hồ, đồi cà phê, nuôi ong dú chắc dễ nhất nước. Ý đó đúng một nửa. Gần rừng thì nguồn hoa phong phú thật, nhưng cũng kéo theo kiến rừng, thú nhỏ, sương mù ẩm buổi sáng, và một cám dỗ rất dễ sa vào là lên rừng cắt tổ hoang về nuôi.

Ai ở vùng ven hồ, ven rừng này hợp với nghề? Câu trả lời phụ thuộc người đó đang sống bằng gì. Dưới đây là ba kiểu người hay gặp nhất quanh Tà Đùng, mỗi kiểu một lợi thế và một chỗ phải dè chừng.

Gần rừng không có nghĩa là dễ

Rừng và đồi quanh hồ cho ong dú nhiều loại hoa cây bụi, cây rừng, muồng, cây dại ven lối mòn. Nhưng ven rừng cũng là nơi kiến rừng to và đông, có thể tràn vào thùng trong một đêm. Sương sớm dày làm thùng ẩm, nếu đặt dưới tán quá rậm thì gỗ lâu khô, dễ mốc. Thêm nữa, đất ven rừng thường dốc, đặt thùng không khéo thì mưa lớn chảy tràn qua chân giá.

Nói cách khác, ở Tà Đùng thứ thiếu không phải là hoa mà là sự chăm chút đều đặn cho thùng.

Nông hộ trồng cà phê: có đất nhưng cần đổi chút thói quen

Vườn cà phê ra hoa trắng rộ theo đợt, ong rất thích. Xen trong vườn thường có cây che bóng, cây ăn trái, tiêu, bơ, sầu riêng, cho thêm nguồn hoa. Đó là lợi thế lớn của nhà nông ở đây.

Chỗ phải dè chừng là thuốc. Vườn cà phê phun thuốc theo đợt, có khi trùng lúc cây trổ hoa. Nhà nào muốn nuôi ong dú cần đặt thùng ở góc vườn ít phun nhất, phun vào chiều tối khi ong đã về tổ, và để ý cả vườn hàng xóm. Mùa thu hoạch cuối năm cả nhà bận lên rẫy từ sáng sớm, nên dặn nhau một người liếc qua thùng mỗi ngày, chủ yếu xem kiến.

Người làm homestay ven hồ: vài thùng để khách ngắm

Khách lên Tà Đùng thích những thứ gần gũi với thiên nhiên. Một góc nhỏ có vài thùng ong dú, ong không có ngòi đốt, trẻ con đứng gần xem được, là điểm nhấn dễ thương. Nhưng đừng coi đó là đồ trang trí. Thùng đặt ở lối đi nhiều khách sẽ bị chạm, bị mở tò mò. Nên đặt ở chỗ nhìn được mà không với tới, có rào thấp hoặc giá cao. Và phải có một người trong nhà thật sự chịu trách nhiệm chăm, vì mùa đông khách là lúc chủ homestay bận nhất.

Người mới lên lập nghiệp: học nhịp cao nguyên trước

Người từ đồng bằng lên thường chưa quen sương mù sáng, những trận mưa chiều dai dẳng mùa mưa, và cái lạnh đêm ở chỗ cao. Ong dú cần thùng giữ ấm, khô ráo; thùng mỏng hay đặt chỗ gió lùa sẽ lạnh tổ. Nên bắt đầu bằng một hai thùng, quan sát qua một mùa mưa và một mùa khô, rồi mới tính chuyện nhiều hơn. Mấy mô hình đặt thùng hợp vùng đồi dốc, ven hồ có ở chuyên mục Mô hình nuôi phù hợp.

Đối chiếu nhanh

Một điều không bàn cãi: không cắt tổ rừng

Ven rừng hay gặp tổ ong dú trong hốc cây, bộng đá. Cắt về nuôi nghe tiết kiệm, nhưng đàn bị phá tổ thường không sống nổi trong thùng, còn quần thể ong ngoài rừng thì mất đi. Nhân đàn đúng là tách từ đàn đã nuôi khỏe trong thùng. Người mới muốn học cách tách, cách đặt thùng có thể ghé trại xem trực tiếp; tour học thực hành tại trại cho cầm tận tay thùng ong, nhìn tận mắt đàn khỏe trông thế nào.

Khi đã sẵn sàng, trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống đã quen thùng, mật ong dú, cùng các món làm từ sáp ong dú như son dưỡng môi, hộp quà mật, có thể làm quà cho khách homestay. Thông tin ở ongquy.com.

Câu hỏi thường gặp