Phần lớn hướng dẫn nuôi ong dú viết chung chung, hoặc viết cho một vùng rồi người khác chép lại.
Áp nguyên vào Tà Đùng, nơi mát mẻ, sương sớm dày, chênh nhiệt ngày đêm lớn, thì có mấy chỗ lệch rõ.
- Lịch làm việc phải theo mùa hoa của Tà Đùng
- Kiểu thùng và cách kê tính theo cao quanh năm do gần hồ và rừng
- Chỗ đặt tổ tính theo sương sớm dày và ẩm cao làm thùng dễ mốc, sáp mềm
- Danh sách cây trồng phải là cây sống được ở đây
Lịch làm việc
Hướng dẫn chung hay nói tách đàn vào mùa xuân, thu mật mùa hè. Cách nói đó không áp được cho Tà Đùng.
Ở đây mùa mưa là tháng 5 đến tháng 10, đó mới là lúc tách đàn. Thu mật vào cuối mùa mưa, trước khi bước vào tháng 11 đến tháng 4.
Quãng tháng 1 đến tháng 3 thì không làm gì cả, dù hướng dẫn chung có nói gì.
Cách chắc nhất là bỏ qua lịch tháng, nhìn hoa mà làm.
Những chỗ phải sửa
So sánh giữa hướng dẫn chung và thực tế ở Tà Đùng.
| Hạng mục | Hướng dẫn chung | Ở Tà Đùng |
|---|---|---|
| Thời điểm tách đàn | Mùa xuân | Trong tháng 5 đến tháng 10 |
| Thời điểm thu mật | Mùa hè | Cuối mùa mưa |
| Chiều cao kê | Nửa mét | khoảng một mét trên đất dốc, kê chắc để không trượt |
| Độ dày thùng | Không nói rõ | Chọn theo mát mẻ, sương sớm dày, chênh nhiệt ngày đêm lớn |
| Chống kiến | Nhắc qua | Việc bắt buộc hằng tuần vì thú rừng và kiến rừng nhiều ở khu ven rừng tự nhiên |
| Cây trồng bổ sung | Danh sách chung | Chỉ loại sống được ở đây |
Chỗ đặt tổ
Đây là chỗ khác nhau nhiều nhất giữa các vùng.
Ở Tà Đùng, vấn đề chính là sương sớm dày và ẩm cao làm thùng dễ mốc, sáp mềm. Vì vậy chọn chỗ phải ưu tiên giải quyết điều đó trước.
Ngoài ra đường đồi dốc khó đi lại, việc thăm tổ và vận chuyển đều vất vả hơn, nên vị trí cũng phải tính tới yếu tố này.
Cách phổ biến của người nuôi tại chỗ là đặt tổ ven bìa rừng hoặc trong rẫy có tán che, chọn chỗ thoát sương. Cách này hình thành từ kinh nghiệm nhiều năm nên đáng học theo hơn là làm theo hướng dẫn chung.
Thùng và vật liệu
Độ ẩm ở Tà Đùng cao quanh năm do gần hồ và rừng, nên kiểu thùng phải chọn theo đó.
Gỗ phải khô hẳn, không còn nhựa, không mùi hắc. Gỗ tươi sẽ co ngót nứt nẻ sau vài tháng.
Tránh gỗ đã xử lý hoá chất chống mối, ong dú nhạy với mùi lạ.
Chiều cao kê khoảng một mét trên đất dốc, kê chắc để không trượt, chân có móng chống lún và có bát chống kiến.
Mái che đặt cách nắp vài phân cho thoáng, không úp sát.
Cây trồng bổ sung
Danh sách cây cho ong trên mạng thường liệt kê cả loại không sống được ở Tà Đùng.
Nguyên tắc chọn: hợp thổ nhưỡng, hoa nhỏ và nhiều, nở vào tháng 1 đến tháng 3, dễ chăm.
Ở đây nguồn sẵn có gồm cây rừng tự nhiên, cà phê, muồng. Việc cần làm là trồng thêm loại nở lệch với những cây này.
Không cần diện tích lớn, vài chục mét vuông quanh khu đặt tổ đã đỡ nhiều.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Áp nguyên lịch tháng của hướng dẫn chung
- Trồng cây theo danh sách không hợp thổ nhưỡng Tà Đùng
- Chọn thùng và chiều cao kê theo con số của vùng khác
Câu hỏi thường gặp
Hướng dẫn chung có dùng được không?
Dùng được phần nguyên tắc, còn phần lịch và số liệu phải điều chỉnh theo Tà Đùng.
Làm sao biết cách nào hợp với vùng mình?
Đi thăm trại trong vùng và ghi chép vườn nhà trong một năm.
Có nên mua tổ từ vùng khác không?
Ưu tiên vùng khí hậu tương tự. Chênh lệch lớn thì đàn cần thời gian thích nghi.
Kê thùng cao bao nhiêu ở Tà Đùng?
Khoảng khoảng một mét trên đất dốc, kê chắc để không trượt. Con số này tính theo đặc thù của vùng.
Mất bao lâu để quen nhịp của vùng?
Trọn một năm, qua đủ tháng 5 đến tháng 10 và tháng 11 đến tháng 4.